Przełomowy moment. Naukowcy zaprezentowali pierwsze w historii …

Przełomowy moment. Naukowcy zaprezentowali pierwsze w historii ...

Jak informuje jedna z zaangażowanych w badania instytucji, Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO), obraz pokazuje czarną dziurę w centrum masywnej galaktyki Messier 87 w gwiazdozbiorze Panny. Obiekt znajduje się w odległości 55 milionów lat świetlnych od Ziemi, jego masa jest 6,5 miliarda razy większa niż masa Słońca. Widoczny na obrazie cień czarnej dziury to najbliższy obszar, jaki jesteśmy w stanie zaobserować, 2,5 raza większy, niż rzeczywisty horyzont zdarzeń, rejon spoza którego nie jest w stanie uciec nawet światło. Sam horyzont zdarzeń ma średnicę sięgającą 40 miliardom kilometrów, ale z tej odległości pozostaje niezmiernie mały. Na niebie widocznym z Ziemi pierścień ma zaledwie 40 mikrosekund łuku średnicy. Autorzy pracy porównują to z obrazem karty kredytowej, leżącej na powierzchni Księżyca.

Uzyskanie takiego obrazu było możliwe dzięki projektowi EHT (Teleskop Horyzontu Zdarzeń) – wykorzystującemu sieć radioteleskopów i synchronizującego je w wyjątkowo precyzyjny sposób. To umożliwiło stworzenie wirtualnego teleskopu o rozmiarach Ziemi, który mógł zapewnić odpowiednią rozdzielczość. Astronomowie nie ukrywają, że umieszczenie radioteleskopu na orbicie Ziemi mogłoby te możliwości jeszcze zwiększyć. EHT było wielkim wyzwaniem, wymagało modernizacji i połączenia obiektów zbudowanych wcześniej w różnorodnych miejscach, na Hawajach, w Arizonie, w Meksyku, w górach Sierra Nevada w Hiszpanii, na chilijskiej pustyni Atakama oraz na Antarktydzie. W eksperymentach nuczestniczyły teleskopy ALMA, APEX, IRAM, James Clerk Maxwell Telescope, Large Millimeter Telescope Alfonso Serrano, Submillimeter Array, Submillimeter Telescope i South Pole Telescope. 

Jak informuje ESO, obserwacje EHT opierają się na technice tak zwanej interferometrii wielkobazowej (VLBI), która synchronizuje teleskopy na całym świecie i wykorzystuje rotację naszej planety do utworzenia gigantycznego teleskopu, obserwującego na długości fali 1,33 mm. To technika VLBI pozwala EHT na osiągnięcie kątowej zdolności rozdzielczej 20 mikrosekund łuku – wystarczającej by z Paryża czytać gazetę znajdująca się w Nowym Jorku. Mimo iż teleskopy nie są fizycznie połączone, są w stanie synchronizować zebrane dane przy pomocy zegarów atomowych – maserów wodorowych – które precyzyjnie wskazują czas obserwacji. W czasie kampanii obserwacyjnej w 2017 roku każdy z teleskopów EHT zbierał niezmiernie duże ilości danych – prawie 350 terabajtów dziennie. Opracowywano je z pomocą superkomputerów w Max Planck Institute for Radio Astronomy oraz MIT Haystack Observatory.

Czarne dziury to niezwykłe kosmiczne obiekty o ogromnych masach, których istnienie bardzo silnie wpływa na ich otoczenie, zakrzywiając czasoprzestrzeń i mocno rozgrzewając wirującą wokół nich i ściąganą w ich stronę materię. Zjawiska fizyczne, które im towarzyszą opisał sto lat temu w swojej teorii względności Albert Einstein. Do tej pory nie było jednak możliwości weryfikacji jego przypuszczeń. Czarne dziury mogliśmy sobie tylko wyobrażać. Ogłoszone dziś wyniki pokazują to, co wydawało się do tej pory niemożliwe do zobaczenia. Trzeba było wymyślić, na co patrzeć.

Spodziewaliśmy się, że w jasnym obszarze, takim jak dysk świecącego gazu, czarna dziura utworzy ciemny region podobny do cienia – coś przewidzianego przez ogólną teorie względności Einsteina, czego do tej pory nigdy nie widzieliśmy – wyjaśnia Heino Falcke z Radboud University w Holandii, przewodniczący rady naukowej EHT. Taki cień, związany z efektem zakrzywienia grawitacyjnego i pochłanianiem światła przez horyzont zdarzeń pozwala nam badać naturę tych fascynujących obiektów. W tym przypadku pozwolił nam zmierzyć potężną masę czarnej dziury M87 – dodaje. Struktura pierścienia z centralnym, czarnym obszarem, cieniem czarnej dziury, powtarzała się w wynikach wielokrotnych, niezależnych obserwacji EHT.

Kiedy mieliśmy już pewność, że obserwujemy cień, mogliśmy porównać wyniki pomiarów z zaawansowanymi modelami komputerowymi, uwzględniającymi efekty zakrzywienia przestrzeni, rozgrzania materii i silnych pól magnetycznych. Wiele obserwowanych cech obrazu zaskakująco dobrze zgodziło się z przewidywaniami tych modeli – dodaje Paul T.P. Ho z kierownictwa EHT, szef East Asian Observatory. „To daje nam pewność co do interpretacji naszych obserwacji, w tym oceny masy czarnej dziury M87”. Konfrontacja teorii w wynikami obserwacji to dla teoretyka zawsze dramatyczny moment. Fakt, że obserwacje tak dobrze zgodziły się z przewidywaniami przyjęliśmy z ulgą i wielką satysfakcją – dodaje Luciano Rezzolla z Goethe Universität w Niemczech. 

Na podstawie materiałów prasowych ESO.


Czytaj więcej…

Pierwsze zdjęcie czarnej dziury! To wydarzenie stulecia …

Tak wygląda gigantyczna czarna dziura w centrum galaktyki M87! Astrofizycy pokazali jej zdjęcie na dzisiejszej konferencji prasowej. Po raz pierwszy ujrzeliśmy jeden z tych tajemniczych tworów, których istnienia dotychczas tylko się domyślaliśmy. Zdjęcie …

Źródło: Gazeta Wyborcza

Tak wygląda czarna dziura. Astronomowie pokazali pierwsze zdjęcie

Pierwsze zdjęcie czarnej dziury zaprezentowali astronomowie z zespołu badawczego Event Horizon Telescope. Wykonało je osiem teleskopów, które utworzyły „wirtualny teleskop” o rozmiarze Ziemi – powiedziała członkini zespołu dr Monika Mościbrodzka.

Źródło: TVP Info

Naukowcy zaprezentowali pierwsze zdjęcie czarnej dziury. To …

Termin czarnej dziury pojawił się po raz pierwszy w latach 60. XX wieku i bardzo szybko przyjął się nie tylko w środowisku naukowym, ale także w ogólnie pojętym przemyśle rozrywkowym. Motyw czarnej dziury od lat przewija się przecież w książkach oraz …

Źródło: Komputer Świat

Proszę Państwa, oto czarna dziura

Astronomowie opublikowali dziś pierwszy obraz czarnej dziury, uzyskany w ramach obserwacji z pomocą Teleskopu Horyzontu Zdarzeń (Event Horizon Telescope – EHT), sieci ośmiu radioteleskopów rozmieszczonych dookoła świata. Obserwacje, które …

Źródło: rmf24.pl

Właśnie zobaczyliśmy pierwsze zdjęcie czarnej dziury! To …

W środę po raz pierwszy w historii zobaczyliśmy, jak wygląda najbliższe otoczenie czarnej dziury. Transmisja, podczas której pokazano wyjątkowe zdjęcie, relacjonowana jest na żywo na całym świecie. Obserwacje, których wyniki poznamy dzisiaj, pozwolą …

Źródło: Wiadomosci Gazeta.pl

Sfotografowaliśmy niemożliwe. Oto pierwsze w historii zdjęcie …

Ten dzień na pewno zostanie zapamiętany w historii nauki. Dzięki międzynarodowemu projektowi Event Horizon Telescope (EHT) udało nam się po raz pierwszy w historii uwiecznić na zdjęciu czarną dziurę, znajdującą się w centrum galaktyki M87.

Źródło: Spider’s Web

Przełomowy moment. Naukowcy zaprezentowali pierwsze w historii …

Grupie naukowców z międzynarodowego projektu Event Horizon Telescope (EHT, pol. Teleskop Horyzontu Zdarzeń) udało się zrobić pierwsze w historii zdjęcie supermasywnej czarnej dziury. W projekcie zbierane są dane z globalnej sieci radioteleskopów.

Źródło: BusinessInsider

„Jest jak wrota do piekieł”. Oto pierwsze zdjęcie czarnej dziury

To nie jest animacja ani symulacja, które do tej pory mogliśmy oglądać w książkach do astrofizyki czy filmach na YouTube. To najprawdziwsza superciężka czarna dziura, którą naukowcy po raz pierwszy w historii uchwycili na zdjęciu. Zaprezentowali właśnie …

Źródło: Newsweek Polska

Related Articles

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *